Blog
DevOps, Kubernetes, self-hosted infra ve danışmanlık notları.
backend etiketli 21 yazı ·
filtreyi kaldır
5 Kasım 2026
Önbellek Çığı: Sıcak Anahtar Düştüğünde Veritabanını Korumak, İstek Birleştirme, Eskiyi Sunmak ve Erken Yenileme
Sıcak bir anahtarın süresi dolduğunda yüzlerce istek aynı sorguyu veritabanına gönderir. TTL sapması, istek birleştirme, dağıtık kilit, eskiyi sunup arkada yeni...
Devamını oku →
2 Kasım 2026
Kayıp Güncelleme Problemi: Atomik Güncelleme, Kötümser Kilit, Sürüm Sütunu ve If-Match
Oku, değiştir, yaz biçimindeki her kod eşzamanlı yük altında veri kaybettirir. Atomik güncelleme, FOR UPDATE ve iyimser sürüm kontrolü arasında nasıl seçim yapı...
Devamını oku →
1 Kasım 2026
Birincil Anahtar Seçimi: bigint, UUIDv4 ve UUIDv7 Arasında Karar Vermek
Otomatik artan tamsayı iş hacminizi sızdırır, rastgele UUID büyük tablolarda indeks yazımını dağıtır ve WAL'ı şişirir. Anahtarın iki görevini ayırmak, UUIDv7'yi...
Devamını oku →
31 Ekim 2026
Aşırı Yükte Yük Atma: Eşzamanlılık Sınırı, Kuyruk Süresi, Son Tarih ve Kendini Batıran Sağlık Denetimleri
Kapasitesinin üstünde istek alan servis çökmez, istemcinin vazgeçtiği işleri yapmaya devam eder. Sınırlı kuyruk, eşzamanlılık sınırı, son tarih kontrolü ve önce...
Devamını oku →
27 Ekim 2026
Zaman Damgası Saklamak: An ile Duvar Saati, UTC, Saat Dilimi Adı ve Yaz Saati Tuzakları
Tarih hatalarının çoğu yaz saati geçişinde ya da bir ülke kural değiştirdiğinde ortaya çıkar. Geçmiş olayı an olarak, gelecek takvim olayını yerel saat ve dilim...
Devamını oku →
26 Ekim 2026
PostgreSQL'de Yavaş Sorguyu Bulmak ve Planı Okumak: pg_stat_statements, EXPLAIN ANALYZE ve Planlayıcının Yanıldığı Yerler
İndeks eklemeden önce yükü ölçün: pg_stat_statements ile asıl pahalı sorguyu bulmak, EXPLAIN (ANALYZE, BUFFERS) çıktısında tahmin ile gerçeği karşılaştırmak, pl...
Devamını oku →
25 Ekim 2026
Türkçe İ Sorunu: Yerel Ayara Bağlı Büyük Küçük Harf Dönüşümü, Veritabanı Karşılaştırma Kuralları ve Testte Yakalamak
"ID".toLowerCase() Türkçe yerel ayarda "ıd" döner ve enum, yapılandırma anahtarı ya da e-posta tekilliği sessizce bozulur. Makine metni ile insan metnini ayırma...
Devamını oku →
24 Ekim 2026
Offset Yerine İmleç Sayfalama: Keyset Sorgusu, Benzersiz Sıralama Anahtarı ve Sayfa Sınırında Kaybolan Satırlar
OFFSET derin sayfalarda neden yavaşlar ve araya giren kayıtlarla neden satır kaçırır. PostgreSQL'de satır karşılaştırmasıyla imleç sayfalama, opak imleç tasarım...
Devamını oku →
22 Ekim 2026
Dağıtık Kilit Neden Yetmez: Kira Süresi, Çit Jetonu ve Redis, PostgreSQL, etcd Arasında Seçim
Süreli bir kilit, sahibi duraklayınca iki kişiye birden verilebilir. Verimlilik ve doğruluk kilidi ayrımı, çit jetonuyla eski sahibi reddetmek, Redis, PostgreSQ...
Devamını oku →
21 Ekim 2026
Okuma Replikası Gecikmesi: Kullanıcının Kendi Yazdığını Görmesi, Yapışkan Oturum ve Günlük Konumu
Okumaları replikaya taşıyınca kullanıcı kaydettiği değeri göremez. Gecikmenin neden sıfır olmadığı, yapışkan oturum, WAL konumu takibi ve senkron uygulama bekle...
Devamını oku →
20 Ekim 2026
Yeniden Deneme Fırtınası: Üstel Geri Çekilme, Jitter, Deneme Bütçesi ve Devre Kesici
Yavaşlayan bir bağımlılığı her katmanın tekrar denemesi kısa bir yavaşlamayı uzun bir kesintiye çevirir. Tekrar denemenin tek katmanda yapılması, tam jitter, tr...
Devamını oku →
19 Ekim 2026
HTTP Önbelleğini Doğru Kurmak: Cache-Control, ETag ve Paylaşımlı Önbellekte Veri Sızıntısı
no-cache ile no-store farkı, yanıt türüne göre doğru başlık, çalışmayan 304'ler ve CDN'de kişiye özel yanıtın başkasına verilmesine yol açan hatalar.
Devamını oku →
17 Ekim 2026
Ara Sıra Gelen 502'lerin Sessiz Sebebi: Boşta Bağlantı Zaman Aşımları ve Keepalive Sıralaması
Yük dengeleyici, vekil ve uygulama sunucusu boşta bağlantıyı farklı sürelerde kapatır. Sıra yanlışsa sakin saatlerden sonra rastgele 502'ler gelir. Kural, varsa...
Devamını oku →
15 Ekim 2026
Yoksa Oluştur Yarışı: Eşzamanlı İsteklerde İkiz Satır, Benzersiz Kısıt ve ON CONFLICT Tuzakları
Önce bak, yoksa ekle deseni tek istekte kusursuz çalışır, paralel isteklerde ikiz satır üretir. Uygulama kilidinin neden yetmediği, benzersiz kısıtın neden tek...
Devamını oku →
13 Ekim 2026
Redis'i Veri Deposu Gibi Kullanmak: Bellek Politikası, Kalıcılık ve Kuyruk Olarak Sınırları
Redis önbellek olarak girer, oturumlar ve kuyruk da orada kalır. maxmemory-policy seçimi, RDB ile AOF'un bedeli, asenkron replikasyonun kaybı ve kuyrukta liste...
Devamını oku →
8 Ekim 2026
Reverse Proxy Arkasında Gerçek İstemci IP'si: X-Forwarded-For, Güvenilir Vekiller ve Sahte Başlıklar
Bir vekilin arkasındaki uygulama istemcinin adresini yalnızca başlıktan öğrenir. X-Forwarded-For'u sağdan okumak, güvenilir vekilleri adresle tanımlamak, nginx,...
Devamını oku →
1 Ekim 2026
Giden Kutusu Deseni: Veritabanı ile Kuyruğa Aynı Anda Yazmanın Doğru Yolu
Önce commit sonra publish neden olay kaybettirir, giden kutusu tablosu nasıl kurulur, yoklama mı CDC mi seçilmeli ve sıra numarası, tekrar eden mesaj, şişen tab...
Devamını oku →
30 Eylül 2026
API'de Hız Sınırlama: Jeton Kovası, Doğru Anahtar ve Dağıtık Sayaç Tuzakları
Sabit pencere neden sınırın iki katını geçirir, IP neden kötü bir anahtardır, Redis'te INCR ve EXPIRE neden bir istemciyi sonsuza dek engelleyebilir ve sınır aş...
Devamını oku →
28 Eylül 2026
PostgreSQL Bağlantı Havuzu: PgBouncer'ın Üç Modu, Hazırlıklı Deyim Tuzağı ve Çok Kiracılı Boyutlandırma
Oturum, işlem ve deyim modları arasında nasıl seçim yapılır, işlem modunda hangi özellikler bozulur, hazırlıklı deyim hatası neden yalnız yük altında çıkar ve k...
Devamını oku →
25 Eylül 2026
Sıfır Kesintili Şema Göçü: Genişlet ve Daralt, Kilitler ve PostgreSQL Tuzakları
Uygulamayı kesintisiz dağıtmak yetmez; şema değişikliği eski ve yeni sürümün aynı anda çalıştığı anda kırılır. Genişlet ve daralt kalıbı, kilit zaman aşımı, eşz...
Devamını oku →
2 Eylül 2026
Kuyruk ve Asenkron İş Yönetimi: Nerede Gerekir, Nerede Zarar Verir
Her yavaş işlemi kuyruğa atmak çözüm değil, yeni bir hata sınıfı demek. Kuyruğun ne zaman gerçekten gerektiğini, hangi teslim garantilerinin var olduğunu ve ide...
Devamını oku →