← blog · 18 Kasım 2026

Bulutta Veri Transferi Maliyeti: Bölgeler Arası Trafik, NAT Ağ Geçidi ve İnternete Çıkışı Düşürmek

Mimari şemadaki her ok gigabayt başına ücretlendirilen bir yol olabilir. Hangi trafiğin neden para tuttuğu, nasıl ölçüleceği, NAT ve bölge yakınlığıyla nasıl düşürüleceği ve bunu yaparken nelerin bozulduğu.

Bulut faturasında işlem gücü ve disk kalemleri tahmin edilebilir: kaç makine açtıysanız onu ödersiniz. Veri transferi öyle değildir. Mimari şemada iki kutu arasına çizilen her ok, gigabayt başına ücretlendirilen bir yol olabilir ve bu yolların çoğu kimse farkına varmadan açılır. Bir servisi üç erişilebilirlik bölgesine yaymak, özel alt ağdaki uygulamanın nesne depolamaya NAT üzerinden gitmesi ya da kümeler arası çoğaltma gibi kararlar tek tek mantıklıdır; toplamları ise faturanın en hızlı büyüyen satırı olur. Bu yazıda hangi trafiğin neden ücretlendiğini, nasıl ölçüleceğini ve maliyeti düşürürken nelerin bozulabileceğini anlatıyoruz.

Hangi trafik para tutar

Büyük bulut sağlayıcılarının fiyatlandırması ayrıntıda farklıdır ama kalıp aynıdır. Fiyatları burada yazmıyoruz, çünkü değişirler ve bölgeye göre farklıdır; kendi sağlayıcınızın güncel tablosuna bakın. Önemli olan hangi yolun ücretli olduğunu bilmektir:

  • Aynı bölge içinde (aynı AZ): Özel adresler üzerinden genelde ücretsizdir.
  • Bölgeler arası (cross-AZ): Aynı bölgedeki farklı erişilebilirlik bölgeleri arasındaki trafik çoğu sağlayıcıda ücretlidir ve bazılarında hem gönderen hem alan taraf ödenir. Yüksek erişilebilirlik için yaptığınız her çoğaltma buraya düşer.
  • Bölgeler arası (cross-region): Daha pahalıdır.
  • İnternete çıkış (egress): Genelde en pahalı kalemdir. Giriş (ingress) çoğu zaman ücretsizdir; sağlayıcılar veriyi içeri almayı ucuz, dışarı çıkarmayı pahalı tutar.
  • Yönetilen ağ geçitleri: NAT ağ geçidi, bazı yük dengeleyiciler ve özel uç noktalar saatlik ücretin yanında işledikleri her gigabayt için ayrıca ücret alır. Bu, trafiğin kendisinin zaten ücretli olduğu yolda ikinci bir sayaç demektir.

Sürpriz faturaların çoğu son iki maddeden değil, ilk ikisinden gelir: çünkü onlar "iç trafik" sayılır ve kimse iç trafiğin ücretli olabileceğini düşünmez.

Önce ölçün

Tahminle optimizasyon yapmayın. Veri transferi faturada tek satır gibi görünür ama altında onlarca kullanım türü vardır. Sağlayıcının ayrıntılı maliyet raporunu (AWS'de Cost and Usage Report, diğerlerinde faturalama dışa aktarımı) bir sorgu motoruna yükleyin ve kullanım türüne göre gruplayın. AWS'de kullanım türü adları neyin ücretlendiğini söyler: DataTransfer-Regional-Bytes bölgeler arası trafiği, NatGateway-Bytes NAT üzerinden işlenen veriyi, DataTransfer-Out-Bytes internete çıkışı gösterir.

Bu size ne kadar ödediğinizi söyler ama hangi servisin yol açtığını söylemez. Onun için akış günlüklerine ihtiyacınız var. VPC akış günlüklerini (flow logs) açın, kaynak ve hedef adresleri alt ağlara, alt ağları erişilebilirlik bölgelerine eşleyin ve en çok bayt taşıyan çiftleri sıralayın. Kubernetes kullanıyorsanız pod adresleri akış günlüğünde düğüm adresi olarak da görünebilir; ağ eklentinizin pod adreslerini doğrudan kullanıp kullanmadığını bilmeden yorum yapmayın. Cilium Hubble gibi araçlar bu eşlemeyi iş yükü düzeyinde verir.

Ölçümde genelde iki üç büyük kaynak çıkar. Optimizasyon onlarla başlar, kalan küçük akışlarla uğraşmaya değmez.

NAT ağ geçidi: en kolay kazanç

Özel alt ağdaki uygulamalar internete NAT üzerinden çıkar. Sorun, aynı sağlayıcının nesne depolama servisine giden trafiğin de varsayılan olarak bu yoldan gitmesidir. Uygulamanız günde terabaytlarca yedek ya da günlük yazıyorsa, bu trafik için NAT'ın gigabayt başı işleme ücretini ödersiniz, oysa trafik sağlayıcının ağından hiç çıkmaz.

Çözüm, nesne depolama için ağ geçidi türü uç nokta tanımlamaktır. AWS'de S3 ve DynamoDB için ağ geçidi uç noktaları ücretsizdir ve yönlendirme tablosuna bir rota ekler:

resource "aws_vpc_endpoint" "s3" {
  vpc_id            = aws_vpc.main.id
  service_name      = "com.amazonaws.eu-central-1.s3"
  vpc_endpoint_type = "Gateway"
  route_table_ids   = aws_route_table.private[*].id
}

Diğer yönetilen servisler (kayıt defteri, sır yöneticisi, kuyruk) için arayüz türü uç noktalar vardır, ama onlar ücretsiz değildir: saatlik ve gigabayt başı ücret alırlar. Bunları yalnız ölçümde gerçekten yüksek trafik görüyorsanız açın; her servis için bir arayüz uç noktası açmak, trafiği az olan ortamda NAT'tan daha pahalıya gelebilir.

İkinci NAT tuzağı yerleşimdir. Tek bir NAT ağ geçidini bütün erişilebilirlik bölgeleri paylaşıyorsa, diğer bölgelerdeki her istek önce bölgeler arası ücreti, sonra NAT ücretini öder. Üstelik o bölge düştüğünde hepsinin internet bağlantısı gider. Her bölgeye bir NAT koymak sabit maliyeti artırır ama trafik yüksekse kendini çabuk öder.

Bölgeler arası trafik: mimarinin bedeli

Yüksek erişilebilirlik için iş yükleri birden fazla bölgeye yayılır. Bunun bedeli, servisler arası her çağrının bölge sınırını geçme ihtimalidir. Üç bölgeye eşit yayılmış ve rastgele yük dengelenen bir sistemde, çağrıların yaklaşık üçte ikisi başka bölgeye gider.

Kubernetes bu konuda yardım eder. Service nesnesindeki trafficDistribution: PreferClose alanı, aynı bölgede sağlıklı uç nokta varsa trafiği oraya yönlendirmesini ister:

apiVersion: v1
kind: Service
metadata:
  name: siparis
spec:
  selector:
    app: siparis
  ports:
    - port: 80
      targetPort: 8080
  trafficDistribution: PreferClose

Bu alan yeni sürümlerde vardır; eski kümelerde aynı işi service.kubernetes.io/topology-mode: Auto açıklaması yapar. Hangisinin desteklendiğini kendi küme sürümünüzün belgelerinden doğrulayın.

Veri katmanında da aynı fikir geçerlidir. Kafka'da tüketicinin client.rack ayarı ve aracıda raf farkındalıklı kopya seçici ile tüketiciler lider yerine kendi bölgelerindeki kopyadan okuyabilir. Veritabanı okuma replikalarına uygulamanın kendi bölgesindekini tercih ettirmek de benzer kazanç sağlar.

Tuzaklar

Bölge yakınlığı yük dengesini bozar. Trafiği aynı bölgede tutmak, bölgeler arasında eşit sayıda kopya olduğunu varsayar. Bir bölgede iki, diğerinde altı kopya varsa ve istemciler eşit dağılmışsa, az kopyalı bölge aşırı yüklenir. Kubernetes'in otomatik topoloji modu bu durumda ipuçlarını kapatır ama PreferClose aynı korumayı her zaman vermez. Kopya dağılımını topoloji yayılım kısıtlarıyla (topologySpreadConstraints) zorlayın ve otomatik ölçeklendirmenin bu dengeyi koruduğunu kontrol edin.

Maliyet için erişilebilirlikten vazgeçmek. En ucuz çözüm her şeyi tek bölgeye koymaktır ve bazı ekipler bunu sessizce yapar. Bu bir maliyet optimizasyonu değil, risk kararıdır ve öyle yazılmalıdır. Hangi servisin tek bölgede kalabileceğini iş tarafıyla birlikte kararlaştırın.

Sıkıştırmayı unutmak. Servisler arası JSON, günlük gönderimi ve çoğaltma trafiği çoğu zaman sıkıştırılmadan gider. Günlük ajanlarında ve gRPC istemcilerinde sıkıştırma açmak, ölçülebilir bir işlemci maliyeti karşılığında trafiği birkaç kat azaltabilir. İşlemci ücreti ile transfer ücretini karşılaştırarak karar verin.

Gözlemlenebilirlik verisinin kendisi. Metrik, günlük ve izleri başka bölgedeki ya da sağlayıcı dışındaki bir hizmete göndermek ciddi çıkış trafiği üretir. Toplayıcıyı aynı bölgede çalıştırıp filtreleme ve örneklemeyi orada yapmak, veriyi kaynağına yakın küçültür.

İnternete çıkışta CDN'i yanlış ölçmek. Statik içeriği CDN arkasına almak çıkış ücretini düşürür, ama önbellek isabet oranı düşükse CDN her isteği yine kaynağa sorar ve iki kat ödersiniz. Önbellek başlıklarını düzeltmeden CDN açmak tasarruf getirmez.

Ne zaman uğraşmamalı

Veri transferi toplam faturanın küçük bir yüzdesiyse, bu optimizasyonlar mühendislik zamanına değmez; işlem gücü ve depolamadaki boşta kapasite genelde daha büyük kazanç verir. Bölge yakınlığı kurallarını, trafiği az ve kopya sayısı düşük servislerde açmayın: kazanç küçük, yük dengesizliği riski gerçektir. Yasal ya da sözleşmesel nedenlerle verinin belirli bir yerde tutulması gerekiyorsa, maliyet kararları o kısıtın altında kalır.

Pratik sıra şudur: maliyet raporunu kullanım türüne göre ayırın, akış günlükleriyle en büyük iki üç kaynağı bulun, nesne depolama için ağ geçidi uç noktası açın, NAT'ı bölge başına yerleştirin, sonra servis düzeyinde bölge yakınlığına geçin. Her adımdan sonra faturayı bir hafta izleyin; değişikliğin gerçekten bir şeyi düşürüp düşürmediğini ancak böyle görürsünüz.